Kort antwoord
Een warmtepomp werkt met radiatoren én met vloerverwarming, zolang je huis warm blijft met cv-water van maximaal 50 tot 55 °C. Warmtepomp en vloerverwarming zijn de ideale combinatie, omdat vloerverwarming het met water van zo'n 30 tot 40 °C af kan en de warmtepomp dan het zuinigst draait. Met radiatoren gaat het goed als ze groot genoeg zijn, en of dat zo is, test je zelf met de 50 gradentest.
Wat is de aanvoertemperatuur en waarom telt die zo zwaar?
De aanvoertemperatuur is de temperatuur van het cv-water dat naar je radiatoren of je vloer stroomt. Een cv-ketel staat meestal tussen 60 en 80 °C. Een warmtepomp werkt volgens RVO met maximaal zo'n 45 tot 55 °C, en hoe lager, hoe zuiniger.
Dat verschil is groot. In een rekenvoorbeeld van de Consumentenbond haalt dezelfde lucht-water warmtepomp bij 7 °C buiten een COP van 5,9 met vloerverwarming op 30 °C, en 4,2 met radiatoren die zo'n 37 °C nodig hebben. De COP is hoeveel kWh warmte je krijgt per kWh stroom. Hoe dat technisch zit, lees je bij hoe een warmtepomp werkt.
Met lagetemperatuurverwarming (LT-verwarming) bedoelen we verwarming die je huis warm houdt met water van hoogstens 55 °C. Dat kan vloerverwarming zijn, wandverwarming, ruime radiatoren of convectoren. Hoe lager de temperatuur die je nodig hebt, hoe beter je huis geïsoleerd moet zijn of hoe groter het verwarmende oppervlak.
Warmtepomp en vloerverwarming: waarom is dat de ideale combinatie?
Vloerverwarming is ideaal voor een warmtepomp, omdat de hele vloer warmte afgeeft en het systeem daardoor met lauw water toe kan. Volgens Milieu Centraal werkt vloerverwarming meestal met water van ongeveer 40 °C, en onder sommige vloerafwerkingen met maar 30 °C. Je krijgt gelijkmatige warmte en warme voeten op koude dagen.
Er zijn ook nadelen. Vloerverwarming warmt veel trager op dan radiatoren, dus 's nachts de thermostaat lager zetten heeft geen zin. Tegels en plavuizen zijn ideaal, dik tapijt werkt niet. Laminaat, parket of linoleum kan als de warmteweerstand maximaal Rd 0,15 m²K/W is.
Achteraf aanleggen kost wat. Milieu Centraal noemt ongeveer € 210 per m² voor het infrezen van leidingen in een bestaande betonvloer, inclusief het weghalen van de radiatoren. Voor een benedenverdieping van 50 m² kom je dan op zo'n € 10.000.
Heb je al vloerverwarming, kijk dan naar de afstand tussen de leidingen. Bij 10 cm geeft de vloer volgens Milieu Centraal ongeveer 35 procent meer warmte af dan bij 20 cm. Hoe dichter de leidingen, hoe lager de aanvoertemperatuur kan.
Werkt een warmtepomp met radiatoren?
Ja, een warmtepomp en radiatoren gaan goed samen, als die radiatoren groot genoeg zijn om je kamers met lager water warm te krijgen. Het lastige: een radiator geeft bij 50 °C veel minder warmte af dan bij 70 °C. Het vermogen in de catalogus is gemeten bij water van 75 °C heen, 65 °C terug en een kamer van 20 °C (norm EN 442).
Dat betekent niet dat je radiatoren meteen te klein zijn. Na isolatie heb je minder warmte nodig, en dan kan dezelfde radiator het met lager water af. Blijven er een of twee kamers achter, dan los je die per kamer op.

Hoeveel warmte geeft een radiator bij een lagere temperatuur?
Fabrikant Danfoss rekent met correctiefactoren om het vermogen bij lager water te bepalen. Voor een radiator die bij normcondities 2.000 W levert, ziet dat er zo uit:
| Aanvoer / retour | Correctiefactor | Deel van het normvermogen | Radiator van 2.000 W levert |
|---|---|---|---|
| 75 / 65 °C (normconditie) | 1,00 | 100 procent | 2.000 W |
| 70 / 55 °C | 1,25 | 80 procent | 1.600 W |
| 70 / 50 °C | 1,37 | ca. 73 procent | ca. 1.460 W |
| 55 / 45 °C | 1,96 | ca. 51 procent | ca. 1.020 W |
| 50 / 40 °C | 2,50 | 40 procent | 800 W |
Correctiefactoren uit het Danfoss-boekje over waterzijdig inregelen, bij een kamertemperatuur van 20 °C. Het zijn benaderingen. Wil je bij 55/45 °C dezelfde 2.000 W, dan heb je een radiator nodig van zo'n 3.900 W aan normvermogen.
Welke radiatoren zijn geschikt voor een warmtepomp?
Of een radiator geschikt is voor lage temperatuur, hangt af van zijn bouw en van hoe goed de kamer geïsoleerd is. Milieu Centraal geeft deze vuistregels:
Oude ledenradiator: meestal slecht geschikt
Ledenradiatoren met dikke, dwarse platen hebben weinig vermogen voor hun formaat en zijn zwaar. Bij lage temperatuur blijven kamers met zo'n radiator vaak te koud.
Paneelradiator met één plaat of zonder lamellen: soms geschikt
Dat hangt af van de isolatie van de kamer. In een goed geïsoleerde slaapkamer kan het volstaan, in een koude woonkamer met veel glas misschien niet.
Paneelradiator met twee of drie platen en lamellen: meestal geschikt
De lamellen achter de platen vergroten het verwarmende oppervlak. In de winkel heten die vaak type 22 of 33: het eerste cijfer is het aantal platen, het tweede het aantal rijen lamellen.
Convector of convectorput: geschikt
Een convector geeft meer warmte af dan een radiator van hetzelfde formaat en past goed bij lage temperatuur. Nadeel is dat hij weinig stralingswarmte geeft, dus het voelt iets anders aan. Er zijn ook versies met een ingebouwde ventilator.
Helpen radiatorventilatoren bij een warmtepomp?
Ja, radiatorventilatoren zijn een eenvoudige manier om meer warmte uit een bestaande radiator te halen. Het zijn kleine ventilatoren die je onder de radiator legt. Ze blazen lucht langs de lamellen, zodat de radiator bij dezelfde watertemperatuur meer warmte afgeeft. Milieu Centraal noemt ze een oplossing die goed werkt.
Ze passen vooral bij een radiator met lamellen in een kamer die bij de 50 gradentest nét te koud blijft. Ze gebruiken een beetje stroom en maken wat geluid, dus kies in een slaapkamer een stil model. Is een kamer flink te koud, dan is een grotere radiator of extra isolatie de betere oplossing.

Vloerverwarming, grotere radiatoren of radiatorventilatoren?
Drie manieren om je huis klaar te maken voor een warmtepomp, naast elkaar:
| Vloerverwarming | Grotere radiatoren | Radiatorventilatoren | |
|---|---|---|---|
| Benodigde watertemperatuur | Ongeveer 30 tot 40 °C | Tot zo'n 50 tot 55 °C | Lager dan met dezelfde radiator zonder ventilator |
| Rendement warmtepomp | Hoogst | Goed | Beter dan zonder ventilator |
| Opwarmen | Traag, geen nachtverlaging | Vlot | Vlot |
| Ingreep | Groot: infrezen of nieuwe dekvloer | Radiator vervangen per kamer | Klein: neerleggen en aansluiten |
| Kostenindicatie | Ca. € 210 per m² infrezen (Milieu Centraal) | Ca. € 3.500 als oude, smalle radiatoren vervangen moeten worden (Milieu Centraal) | Geen landelijk gemiddelde bekend |
| Koelen in de zomer | Licht koelen kan met een geschikte warmtepomp | Nee | Nee |
| Past vooral bij | Verbouwing, nieuwbouw, benedenverdieping | Kamers die bij de test duidelijk te koud blijven | Kamers die nét te koud blijven |
De 50 gradentest: zo check je of je huis klaar is
Met deze test van Milieu Centraal zie je of je radiatoren of vloerverwarming geschikt zijn voor verwarmen op lage temperatuur. Doe hem in een koude periode, want bij zacht weer zegt de uitslag weinig.
- 1
1. Wacht op koud weer
Kies een paar koude dagen, het liefst rond of onder het vriespunt. Dan vraagt je huis de meeste warmte en zie je meteen waar het knelt.
- 2
2. Zet het cv-water op 50 °C
Verlaag op je ketel de temperatuur van het verwarmingswater naar 50 °C. Laat het kraanwater staan: dat moet altijd tot minstens 60 °C worden verwarmd om legionella te voorkomen.
- 3
3. Stook zoals met een warmtepomp
Draai de radiatoren in de kamers die je normaal verwarmt helemaal open. Zet de thermostaat 's nachts niet lager en laat bijverwarming uit.
- 4
4. Houd bij hoe het voelt
Noteer elke dag of de woonkamer 's ochtends snel genoeg warm wordt, of je het koud krijgt als je stilzit en welke kamers achterblijven.
- 5
5. Let op pendelen
Slaat de ketel steeds kort aan en weer af, zet hem dan terug op de oude stand. De test werkt niet bij een oude vr-ketel, stadsverwarming of een 2-zoneregeling.
Wat als je huis niet slaagt voor de 50 gradentest?
Blijft je huis niet warm genoeg op 50 °C, dan is een all-electric warmtepomp nu nog geen goed idee. Dat is geen ramp. Gaat het om een of twee kamers, dan los je dat op met een grotere radiator of radiatorventilatoren in die ruimtes.
Blijft het hele huis koud, begin dan bij isolatie: dak, vloer, spouwmuur en hr++-glas. Daarna heb je minder warmte nodig en kunnen je bestaande radiatoren het vaak wel aan. Slaag je wel, dan is je huis geschikt voor een all-electric warmtepomp.
Tot die tijd is een hybride warmtepomp een goede tussenstap. Die werkt ook met gewone radiatoren, omdat de cv-ketel op koude dagen bijspringt met heter water. Twijfel je tussen ketel en warmtepomp, lees dan warmtepomp of cv-ketel.


